Bouwsteen 4

Leren en ontwikkelen

Over de bouwsteen

Goede zorg vraagt om vakmanschap, en vakmanschap vraagt om blijven leren. Dat gebeurt via opleidingen en trainingen, maar ook in het dagelijks werk: door samen te reflecteren, door incidenten en dilemma’s te onderzoeken en door data en ervaringen te benutten om onze zorg door te ontwikkelen. In deze bouwsteen staat centraal hoe Marente leren en ontwikkelen heeft vormgegeven en hoe medewerkers hierin invloed en ruimte ervaren. Daarbij maken we onderscheid tussen formele scholing en leren op de werkvloer, en laten we zien hoe dit bijdraagt aan veilige zorg en continue kwaliteitsverbetering.

Opleidingstrajecten op maat
Leren op de werkvloer
Regionale leerinitiatieven
BIG
Leren van data
Maatwerk- en transistiemiddelen
Reflectie op deze bouwsteen

Opleidingstrajecten op maat

Dit jaar hebben we de opleidingstrajecten praktischer en meer op maat ingericht. We zijn gestopt met de verplichte EVV- (Eerste Verantwoordelijke Verzorgende) opleiding, omdat deze grotendeels overlapt met de VIG-opleiding. In het aanmeldgesprek brengen we nu per kandidaat in kaart welke competenties al aanwezig zijn en welke scholing nog nodig is. Dit zorgt voor minder aanmeldingen en maakt het mogelijk dat deelnemers sinds september individueel instromen bij ROC Mondriaan, in plaats van in één gezamenlijke Marente-groep. Deze aanpak helpt ons gerichter te selecteren en beter aan te sluiten bij de leerbehoefte. Tegelijk vraagt het om strakkere monitoring van instroom, voortgang en begeleiding, omdat de instroom nu meer verspreid is.

We hebben de leergang Ouderenpsychiatrie voortgezet voor medewerkers die werken met cliënten met een psychiatrische zorgvraag. Dat doen we samen met GGZ Rivierduinen. De trainingen richten zich op medewerkers op niveau 1 en 2. Voor medewerkers op niveau 3 tot en met 6 was de belangstelling te beperkt om een programma te starten. Daarom brengen we in kaart hoe we dit thema op termijn beter kunnen organiseren, bijvoorbeeld door meer kennis en training in eigen huis te ontwikkelen. Dit sluit aan bij de toename van ouderenpsychiatrie binnen de organisatie.

Daarnaast hebben teamleiders een leiderschapstraject gevolgd. Voor 2026 bespreken we met hen en de lokale Management teams wat zij nodig hebben om hun rol goed te vervullen. We werken het opleidingsprogramma verder uit en evalueren de aanpak, zodat we beter zicht krijgen op leervragen en verbeterpunten.

Terug naar boven

Leren op de werkvloer

We hebben dit jaar stevig ingezet op learning on the job. De werkbegeleiding is organisatiebreed versterkt: per locatie bespraken we met het MT hoe de aanpak eruitziet en hoeveel werkbegeleiders nodig zijn. We hebben geïnteresseerden actief benaderd en via ambitiegesprekken geworven. Op de meeste locaties is de bezetting nu op orde. Voor Thuiszorg en Revalidatie & Herstel hebben we bewust ruimte gelaten om de aanpak te laten aansluiten op de praktijk in die teams.

Met deze versterking leggen we ook een basis om uitstroom van leerlingen terug te dringen. We hebben stappen gezet om leerling gegevens beter inzichtelijk te maken, zodat we aantallen en uitstroomredenen gerichter kunnen volgen en bespreken.

Terug naar boven

We bouwen verder aan de werkbegeleider van de toekomst

Afgelopen jaar werkten we aan een sterker leerklimaat en het terugdringen van uitstroom. Centraal stond het project de werkbegeleider van de toekomst. Samen met team Opleiden is gekeken naar wat werkbegeleiders nodig hebben om lerenden goed te begeleiden in een snel veranderende ouderenzorg.

Daarom krijgen werkbegeleiders meer tijd, ruimte en ondersteuning van opleidingscoaches op locatie. Er is bewust gekozen voor minder werkbegeleiders, zodat zij meer aandacht kunnen geven aan begeleiding en ontwikkeling. Hierdoor kunnen we hen ook beter faciliteren met actuele kennis en coaching.

“We bouwen verder aan de werkbegeleider van de toekomst: een zorgprofessional die zonder oordeel kijkt naar wat een lerende nodig heeft.”, Mariska van Beelen, adviseur leren en ontwikkelen

Komend jaar positioneren en versterken we deze rol verder. Ook groeit het modulair onderwijs. De certificaatroutes voor woonbegeleider, helpende en helpende plus worden mogelijk uitgebreid richting verzorgende.

De veranderende zorg vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden, bijvoorbeeld rond innovaties en technologie. Daarom toetsen we of bevoegdheden en bekwaamheden nog aansluiten op wat professionals nu en straks nodig hebben. Ook onderzoeken we welke extra kennis en vaardigheden nodig zijn voor de vernieuwde rol van kwaliteitsverpleegkundige.

“We willen wendbaar blijven, zodat onze professionals beschikken over de juiste kennis voor de zorg van nu.”

Terug naar boven

Mariska van Beelen, adviseur leren en ontwikkelen

We bouwen verder aan de werkbegeleider van de toekomst

Afgelopen jaar werkten we aan een sterker leerklimaat en het terugdringen van uitstroom. Centraal stond het project de werkbegeleider van de toekomst. Samen met team Opleiden is gekeken naar wat werkbegeleiders nodig hebben om lerenden goed te begeleiden in een snel veranderende ouderenzorg.

Daarom krijgen werkbegeleiders meer tijd, ruimte en ondersteuning van opleidingscoaches op locatie. Er is bewust gekozen voor minder werkbegeleiders, zodat zij meer aandacht kunnen geven aan begeleiding en ontwikkeling. Hierdoor kunnen we hen ook beter faciliteren met actuele kennis en coaching.

“We bouwen verder aan de werkbegeleider van de toekomst: een zorgprofessional die zonder oordeel kijkt naar wat een lerende nodig heeft.”

Komend jaar positioneren en versterken we deze rol verder. Ook groeit het modulair onderwijs. De certificaatroutes voor woonbegeleider, helpende en helpende plus worden mogelijk uitgebreid richting verzorgende.

De veranderende zorg vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden, bijvoorbeeld rond innovaties en technologie. Daarom toetsen we of bevoegdheden en bekwaamheden nog aansluiten op wat professionals nu en straks nodig hebben. Ook onderzoeken we welke extra kennis en vaardigheden nodig zijn voor de vernieuwde rol van kwaliteitsverpleegkundige.

“We willen wendbaar blijven, zodat onze professionals beschikken over de juiste kennis voor de zorg van nu.”

Terug naar boven

Mariska van Beelen, adviseur leren en ontwikkelen

Regionale leerinitiatieven

We organiseren leren en ontwikkelen samen met regionale partners. Binnen Avant stemmen opleidingsadviseurs structureel af wie welke trainingen verzorgt, delen zij ervaringen en onderhouden zij het contact met onderwijsinstellingen. Zo voorkomen we dubbel werk, krijgen we trainingen makkelijker gevuld en benutten we regionale expertise beter. Dat zien we terug in de doorontwikkeling van het mbo-zorgonderwijs, praktijkgestuurd leren en de ZorgExpeditie.

In het vernieuwde leerpad mbo-ouderenzorg kunnen deelnemers de VIG-opleiding flexibeler afronden en ook losse certificaten behalen. Regionaal bouwen we praktijkgestuurd leren verder op via Avant samen met ROC Mondriaan. We hebben vaste overlegmomenten ingericht en de samenwerking vastgelegd in een overeenkomst, zodat duidelijk is wie wat doet en hoe we het samen organiseren. We hebben werkbegeleiders meegenomen in deze aanpak en verwerken praktijkgestuurd leren in het programma ‘werkbegeleiders van de toekomst’. De komende periode brengen we dit naar de werkvloer: we vertalen de afspraken naar concrete werkwijzen op locaties en volgen in Avant structureel wat dit oplevert en waar bijsturing nodig is, zodat leren daadwerkelijk onderdeel wordt van het dagelijkse werk.

De ZorgExpeditie voor instromers en overstappers is inmiddels breed bekend en wordt goed gebruikt. Wel loopt het traject van aanmelding tot afronding nog niet altijd soepel door afhankelijkheden met onderwijs; daar brengen we meer regie en afstemming in.

Terug naar boven

BIG

Bekwaamheid en leren in schaarste

De Beroepen Individuele Gezondheidszorg (BIG)-commissie zorgt dat zorgprofessionals binnen Marente bevoegd en bekwaam werken volgens de Wet BIG en onze eigen afspraken. De commissie stelt hiervoor kaders vast en toetst of deze in de praktijk veilig en uitvoerbaar zijn. Dit jaar hebben we de relatie tussen deskundigheidsmix en veiligheid expliciet aangescherpt. De BIG-commissie heeft besloten onder welke voorwaarden niet-geschoolde medewerkers medicatie mogen verstrekken via de digitale medicijndispenser. Bij cliënten met een BEM-status is daarbij ruimte gegeven tot en met status 3. We hebben ook de deskundigheidslijst geactualiseerd op basis van de Vilans-protocollen. We hebben gesignaleerd dat er meer inzet is van lager gekwalificeerd personeel bij complexere zorgvragen en hier aandacht voor gevraagd.

Per 1 januari 2026 positioneren we kwaliteitsverpleegkundigen anders en geven we de Mobiele Verpleegkundige Dienst (MVD), vooral in avond-, nacht- en weekenddiensten, een grotere rol. Begin januari starten we een pilot met de digitale medicijndispenser voor medicatieverstrekking door niet-geschoolde medewerkers. Tegelijk brengen we in kaart wat ‘bekwaam is inzetbaar’ betekent in een context van personeelsschaarste.

Terug naar boven

Leren van data, incidenten en dilemma’s

Het team Data ondersteund werken is dit jaar opgezet en onderzoekt hoe bestaande data beter benut kan worden om kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid te versterken. Het eerste onderzoek laat zien dat loggegevens van escalaties bruikbaar zijn voor risicogestuurd toezicht. Daarnaast zijn praktijkonderzoekers gestart met kortcyclisch, praktijkgericht onderzoek, bedoeld om vragen uit de zorgpraktijk te vertalen naar toepasbare inzichten voor teams, management en beleid.

Vanuit twee calamiteiten onderzoeken zijn ook leerpunten opgehaald om de zorg te verbeteren. Beide onderzoeken zijn afgerond en door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) akkoord bevonden. Het eerste onderzoek leidde tot een evaluatie van de governance rond domotica. Het tweede onderzoek maakte dat we scherper sturen op de uitvoering van de beleidsafspraken rondom het dubbele controlebeleid bij opiaten.

Tegelijkertijd hebben we het calamiteitenbeleid geactualiseerd en de onderzoeksmethodiek tegen het licht gehouden. De PRISMA-aanpak staat ter discussie; we hebben alternatieven verkend, zoals Safety II met learning teams. Een definitieve keuze over de aanpak moet nog worden gemaakt.

De ethische commissie heeft, na overleg met belanghebbenden zoals de Centrale Cliënten Raad (CCR), een vernieuwde werkwijze ingevoerd waarbij moreel beraad op teamniveau wordt begeleid door geestelijk verzorgers. Het aantal morele beraden neemt toe en de onderwerpen raken direct aan dagelijkse spanningen in de zorg, zoals agressie, zorg in de laatste levensfase en de balans tussen individuele en groepsbelangen. Zo ontstaat meer ruimte om samen te wegen wat passende en goede zorg is en hoe besluiten in de praktijk gedragen kunnen worden.

Terug naar boven

Maatwerk- en transitiemiddelen

De maatwerk- en transistiemiddelen die het zorgkantoor en de zorgverzekeraar beschikbaar hebben gesteld voor 2025 zijn voor verschillende projecten conform de regiovisie van Avant ingezet. Tijdens de 2 jaarlijkse carrousel, georganiseerd door Avant, hebben wij aan onze collega’s en partners uit de regio de resultaten van deze projecten gepresenteerd.

Terug naar boven

Reflectie op deze bouwsteen

Dit jaar hebben we leren en ontwikkelen binnen Marente praktischer en gerichter georganiseerd. We maken formele scholing meer op maat, versterken learning on the job via werkbegeleiding en leggen regionale leerafspraken vast met partners en onderwijs. We koppelen leren daarnaast nadrukkelijker aan veiligheid en bekwaamheid, onder andere met besluiten van de BIG-commissie, geactualiseerde deskundigheidsafspraken en pilots rond medicatie in een context van personele schaarste. Ook hebben we leren op basis van data, incidenten en dilemma’s uitgebreid met praktijkonderzoek, risicogestuurd toezicht en meer moreel beraad op teamniveau.

Leren en ontwikkelen is op meerdere niveaus in de organisatie in beweging en blijft structureel aandacht vragen. Komend jaar richten we ons op beter zicht op instroom en voortgang, een passend scholingsaanbod voor groepen waar deelname achterblijft, werkvormen voor calamiteitenonderzoek die beter aansluiten bij de praktijk en het inventariseren van ‘bekwaam is inzetbaar’ voor Marente.

Terug naar boven

Op zoek naar passende zorg of heeft u andere vragen?

Bel 071 409 33 33

Of wilt u liever een bericht sturen?

Snel naar

Ontdek Marente

Organisatie en bestuur

Thuiszorg

Volledig Pakket Thuis

Revalidatie & Herstel

Handige links

Leden & Mantelzorgers

Stel je vraag

Eerdere uitgaven

Werken bij

Zzp'er bij Marente

Vrijwilligerswerk

Verwijzers

Cliëntportaal